کاهش سن رجوع مبتلایان به اچ پی وی لزوم آموزش و دفاع از نوجوانان

کاهش سن رجوع مبتلایان به اچ پی وی لزوم آموزش و دفاع از نوجوانان

دانشگاه فارسی: دانشگاه فارسی: سکوت درباره ی سلامت جنسی لزوماً به معنای صیانت از نوجوانان نیست. دکتر محمدمهدی سیدناصری، حقوقدان و پژوهشگر حقوق کودک، ضمن اشاره به نگرانی ها درباره ی کاهش سن مراجعه مبتلایان به اچ پی وی، به خبرآنلاین می گوید که ناآگاهی نوجوانان از بدن، حریم خصوصی و راه های پیشگیری می تواند ضعف آنان را افزایش دهد.



الهه جعفرزاده: انتشار خبرهایی در رابطه با کاهش سن مراجعه مبتلایان به اچ پی وی به ۱۶ سال، نگرانی هایی در رابطه با سلامت نوجوانان و ضرورت آموزش و پیشگیری بوجود آورده است. هرچند کاهش سن مراجعه در یک مرکز به تنهایی اثبات کننده افزایش انتشار ویروس در جامعه نیست، اما این مورد ضرورت بررسی وضعیت آموزش، آگاهی نوجوانان و دسترسی آنان به خدمات پیشگیرانه را مطرح می کند.

دکتر محمدمهدی سیدناصری، حقوقدان و پژوهشگر حقوق کودک، اعتقاد دارد مسئله اچ پی وی در نوجوانان را باید فراتر از یک موضوع پزشکی و در قالب حقوق کودک، مسئولیت خانواده و عدالت در سلامت بررسی کرد.

او در مورد کاهش سن مراجعه مبتلایان به اچ پی وی، به خبرآنلاین می گوید: «اهمیت این مورد را باید فراتر از یک مسئله پزشکی و در قالب پشتیبانی از سلامت، کرامت و حقوق کودکان و نوجوانان بررسی کرد. البته کاهش سن مراجعه در یک مرکز یا گزارش موردی، به تنهایی اثبات کننده افزایش انتشار ویروس در کل جامعه یا کاهش سن مبتلا شدن در کشور نیست و برای نتیجه گیری به داده های معتبر و مطالعات جمعیت محور نیاز داریم.»
مشروح این گفت و گو را در ادامه بخوانید: سیدناصری - پژوهشگر حقوق
آقای دکتر تعریف ساده از اچ پی وی چیست و حقوق کودک چه دیدگاهی در این مورد دارد؟

اچ پی وی گروهی از ویروس هاست که برخی انواع آن می توانند به ایجاد زگیل تناسلی و برخی دیگر، در صورت تداوم عفونت، به بروز سرطان هایی همچون سرطان دهانه رحم منجر شوند. بااین حال، بیشتر عفونت ها خودبه خود کنترل یا مرتفع می شوند و مبتلا شدن لزوماً به مفهوم مبتلا شدن به سرطان نیست.

از منظر حقوق کودک، مسئله مهم اینست که نوجوانان متناسب با سن و مرحله رشد خود به اطلاعات علمی معتبر، آموزش پیشگیرانه و خدمات حمایتی دسترسی داشته باشند. این خبر باید زنگ هشداری برای خانواده ها، مدارس و سیاست گذاران باشد، نه مهلتی برای متهم یا سرزنش کردن نوجوانان.

آیا ناآگاهی نوجوانان می تواند یکی از عوامل ضعف آنان در مقابل اچ پی وی باشد؟

بله، کمبود اطلاعات معتبر می تواند یکی از عوامل ضعف باشد، اما نباید آنرا تنها عامل دانست. عواملی مانند نوع مواجهه، دسترسی به خدمات پیشگیرانه، فشار همسالان، اجبار یا سوءاستفاده و میزان آگاهی فرد از مرزهای شخصی هم اهمیت دارند.

در برخی محیط های خانوادگی و آموزشی، گفت و گو در رابطه با بدن، بلوغ و سلامت جنسی با سکوت یا شرم هم راه است. گاهی تصور می شود هرگونه آموزش در رابطه با این مسائل، نوجوان را به تجربه سریع رفتارهای جنسی ترغیب می کند؛ درحالی که آموزش علمی، تدریجی و متناسب با مرحله رشد می تواند آگاهی نوجوانان را افزایش دهد، به تصمیم گیری مسئولانه کمک نماید و توانایی آنان را برای تشخیص و گزارش آزار تقویت کند.

برخی معتقدند که آموزش سلامت جنسی به نوجوانان به مفهوم نرمال سازی روابط سریع است؛ آیا چنین است؟

خیر. باید میان آموزش پیشگیرانه و تشویق به یک رفتار تفاوت گذاشت. آموزش در رابطه با سلامت بدن، مرزهای شخصی، خطر سوءاستفاده و بیماری های قابل انتقال، به خودی خود به مفهوم تأیید یا ترویج رفتار جنسی سریع نیست.

کودک باید بداند بدن او محترم است، کسی حق ندارد او را به تماس نامناسب وادار کند و در صورت احساس ناامنی باید از یک بزرگسال قابل اعتماد کمک بخواهد. در دوره نوجوانی هم آموزش می تواند با عنایت به تغییرات بلوغ، روابط سالم، رضایت، نتایج رفتارهای پرخطر و شیوه های جلوگیری از بیماری های قابل انتقال تکمیل شود.

والدین می توانند در این پروسه مشارکت کنند و ارزش ها و انتظارات خانوادگی خویش را توضیح دهند؛ اما آموزش باید بر اطلاعات علمی صحیح استوار باشد و به ترساندن، تحقیر یا محروم کردن نوجوان از آگاهی منجر نشود.

والدین چه مسئولیتی در آگاهی بخشی و جلوگیری از صدمه ها دارند؟

خانواده اولین محیط یادگیری کودک است و نقش آن در پیشگیری و شناسایی خطر بسیار اهمیت دارد. بااین حال، مسئولیت والدین فقط کنترل رفتار فرزند یا محدود کردن دسترسی او به فضای مجازی نیست. مهم تر از کنترل، ایجاد رابطه ای است که نوجوان بتواند پرسش ها و نگرانی های خویش را بدون ترس از تحقیر، تهدید یا مجازات نامتناسب مطرح کند.

وقتی نوجوان بداند والدین ابتدا به حرف او گوش می دهند و برای پشتیبانی از او اقدام می کنند، احتمال پنهان کردن مشکل کاهش پیدا می کند. والدین باید به فرزندان خود بیاموزند که هیچ کس حق ندارد آنان را به تماس ناخواسته، ارسال تصاویر خصوصی یا افشای اطلاعات شخصی وادار کند. همینطور باید بدانند اگر فردی از موقعیت سنی، عاطفی یا قدرت خود برای فریب، تهدید یا سوءاستفاده استفاده کرد، مسئولیت رفتار صدمه زا بر عهده فرد مرتکب است، نه نوجوان.

آیا بعد از طرح موضوع احتمال این که نوجوان -حتی از طرف خانواده- مورد قضاوت قرار بگیرد، وجود ندارد؟

این مسئله نکته مهمی است و اتفاقا در این مورد باید از تبدیل بیماری به معیار قضاوت اخلاقی در رابطه با فرد پرهیز کرد. تشخیص اچ پی وی به تنهایی نمی تواند زمان مبتلا شدن یا مسیر انتقال را مشخص کند؛ ازاین رو خانواده ها باید از افترا زنی و افشای اطلاعات خصوصی نوجوان پرهیز کنند.

مدارس چطور می توانند در جلوگیری از این صدمه ها نقش مؤثرتری داشته باشند؟

مدرسه یکی از مهم ترین محیط های اجتماعی برای آموزش مهارت های زندگی، شناخت حقوق و جلوگیری از صدمه های قابل اجتناب است. البته انتظار نداریم معلمان بجای متخصصان سلامت بنشینند یا آموزش تخصصی پزشکی ارائه نمایند. نقش مدرسه، فراهم کردن آموزش پایه و متناسب با سن، شناسایی موقعیت های نگران کننده و هدایت دانش آموز به خدمات معتبر است.

در این چارچوب، آموزش حقوق کودک باید با مطالبی مانند شناخت بدن، حریم خصوصی، احترام متقابل، جلوگیری از آزار و ایمنی در فضای مجازی پیوند بخورد. مدارس همینطور باید برای مواجهه با موارد احتمالی آزار یا سوءاستفاده دستورالعمل های روشن داشته باشند. برخورد با دانش آموزی که تجربه نگران کننده ای را مطرح می کند، نباید با بازجویی، سرزنش یا افشای موضوع در جمع همراه باشد؛ بلکه باید با رعایت محرمانگی و ارجاع به افراد متخصص پیگیری شود.

پیمان نامه حقوق کودک چه تعهداتی در حوزه سلامت و جلوگیری از آزار دارد؟

پیمان نامه حقوق کودک سازمان ملل متحد چارچوب مهمی جهت بررسی این مسئله فراهم می آورد. ماده ۲۴ این پیمان نامه بر حق کودک برای برخورداری از بالاترین استاندارد قابل حصول سلامت و دسترسی به خدمات درمانی تاکید دارد. ماده ۱۹ هم پشتیبانی از کودک در مقابل خشونت، آسیب، بدرفتاری و سوءاستفاده را مطرح می کند.

ماده ۱۷ به نقش اطلاعات و رسانه ها در دسترسی کودکان به اطلاعات سودمند برای رفاه آنان می پردازد و ماده ۱۲ حق کودک برای بیان دیدگاه خود در امور در ارتباط با او را به رسمیت می شناسد. این مواد نشان می دهند که پشتیبانی از سلامت نوجوانان فقط به درمان بعد از مبتلا شدن محدود نمی شود؛ پیشگیری، آموزش و فراهم کردن امکان دسترسی به خدمات مناسب هم اهمیت دارند.

هزینه واکسن اچ پی وی چه مسئله ای را در رابطه با عدالت اجتماعی مطرح می کند؟

دسترسی به خدمات پیشگیرانه، همچون واکسیناسیون، موضوعی در رابطه با عدالت در سلامت است. سازمان جهانی بهداشت واکسیناسیون اچ پی وی را یکی از مؤثرترین راه های جلوگیری از عفونت های در رابطه با برخی سرطان ها معرفی می کند و بر تزریق واکسن قبل از مواجهه با ویروس تاکید دارد.

در ایران، بر مبنای اطلاعات پخش شده در پایگاه داده واکسیناسیون سازمان جهانی بهداشت و گزارشات داخلی، این واکسن در برنامه عمومی واکسیناسیون کشوری قرار نداشته و دسترسی به آن عمدتا از مسیر بخش خصوصی گزارش شده است. البته وضعیت دقیق سیاستهای جاری باید بر مبنای آخرین اطلاعیه های رسمی وزارت بهداشت بررسی شود.

وقتی هزینه خدمات پیشگیرانه برای بخشی از خانواده ها سنگین باشد، امکان برخورداری از آنها امکان دارد به توان اقتصادی وابسته شود. از نظر عدالت اجتماعی، باید روشهایی مانند ارزیابی هزینه اثربخشی واکسن، تعیین گروههای اولویت دار بر پایه شواهد علمی و بررسی امکان تأمین عادلانه تر خدمات مورد توجه قرار گیرد. البته واکسن جایگزین آموزش و جلوگیری از سوءاستفاده نیست؛ همانطور که آموزش هم جایگزین مداخلات پزشکی لازم نمی شود.

آیا مبتلا شدن به اچ پی وی می تواند به انگ اجتماعی و نقض حقوق نوجوانان منجر شود؟

بله متاسفانه، انگ اجتماعی یکی از نگرانی های جدی در برخورد با بیماری هایی است که به صورتی با سلامت جنسی ارتباط دارند. امکان دارد فرد مبتلا بجای دریافت حمایت، بر مبنای قضاوت های اخلاقی در رابطه با زندگی خصوصی اش ارزیابی شود. چنین برخوردی می تواند به افشای اطلاعات شخصی، تحقیر، طرد اجتماعی یا تأخیر در رفتن به خدمات مورد نیاز منجر شود.

هیچ نوجوانی نباید به سبب وضعیت سلامت خود مورد تحقیر یا تبعیض قرار گیرد. مبتلا شدن به اچ پی وی به تنهایی نمی تواند مبنای قضاوت در رابطه با شخصیت، روابط یا رفتار فرد باشد. خیلی از عفونت ها بدون علامت اند و تشخیص پزشکی هم لزوماً زمان یا مسیر انتقال را روشن نمی کند.

در مواردی که احتمال سوءاستفاده جنسی، اجبار یا بهره کشی از نوجوان وجود دارد، موضوع باید بر مبنای سازوکارهای قانونی پشتیبانی از کودک بررسی شود؛ بدون آن که فرد صدمه دیده سرزنش یا اطلاعات خصوصی او منتشر شود.

چه اقداماتی برای حمایت مؤثر از نوجوانان در مقابل اچ پی وی باید در اولویت قرار گیرد؟

نخستین اقدام، پرهیز از واکنش های هیجانی و اتکا بر داده های معتبر است. اگر در رابطه با کاهش سن مراجعه یا افزایش موارد مبتلا شدن نگرانی وجود دارد، باید آمار مراکز درمانی و آزمایشگاهی با رعایت محرمانگی بررسی شود و در صورت امکان، مطالعات جمعیت محور انجام گیرد.

دوم، آموزش حقوق کودک و سلامت متناسب با سن باید با مشارکت والدین، مدارس، متخصصان سلامت و کارشناسان حقوقی تقویت شود. سوم، دسترسی به خدمات پیشگیرانه و مشاوره ای معتبر باید افزایش یابد و موضوع عدالت در دسترسی به واکسن بر پایه شواهد علمی بررسی شود.

چهارم، سازوکارهای پشتیبانی از کودک در مقابل آزار و سوءاستفاده باید تقویت شوند تا نوجوان بداند در صورت مواجهه با تهدید یا اجبار، امکان دریافت حمایت دارد.

در نهایت، رسانه ها باید میان اطلاع رسانی مسئولانه و انتشار ادعاهای تأییدنشده تفاوت قائل شوند. انتشار خبر در رابطه با بیماری های در رابطه با سلامت جنسی، بدون توضیح علمی و توجه به محرمانگی، امکان دارد به ترس و انگ اجتماعی دامن بزند. مسئله اچ پی وی در نوجوانان را باید مهلتی برای بازبینی در نظام آموزش، پیشگیری و پشتیبانی از کودک دانست. مسئولیت پشتیبانی از کودکان و نوجوانان را نمی توان به خود آنان واگذار کرد؛ خانواده، مدرسه، نظام سلامت، نهادهای حمایتی و سیاست گذاران هم وظیفه دارند شرایط این مراقبت را فراهم آورند.

1405/08/16
10:39:59
0.0 / 5
4
تگهای خبر: آموزش , استاندارد , اقتصاد , بهداشت
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۸ بعلاوه ۲
دانشگاه فارسی