آیا واقعا فیل ها از موش ها می ترسند؟
دانشگاه فارسی: قرن هاست که این باور غلط در فرهنگ عامه، فیلمها و کارتون هایی مانند «دامبو» ریشه دوانده که فیل ها از موش ها وحشت دارند. اما حقیقت چیست؟
تینا مزدکی_قرن هاست که این ایده در ذهن ما حک شده است که فیل ها از موجودی به مراتب کوچک تر از خودشان می ترسند. این باور آن قدر گسترده است که راه خودرا به فیلمها، ادبیات و حتی کارتون های مشهوری مانند «دامبو» و «لونی تونز» باز کرده است. با وجود این که این باور همیشه مایه خنده بوده، اما بطورکامل ناصحیح است. در حقیقت شاید یک فیل از موش ها دوری کند، اما علت آن، چیزی نیست که ما تصور می نماییم.
داستان افسانه ای فیل و موش بااینکه دیزنی ممکنست مشهورترین نام در جاودانه کردن داستان فیل ها و موش ها باشد، اما نخستین آنها نیست. این افسانه به قرن ها پیش و به یونانیان باستان برمی گردد که نظریات خاص خودرا درباره ی این حیوانات باشکوه داشتند. در قصه های آنها، این یک موضوع رایج بود که موش ها در خرطوم فیل گیر می کردند. این داستان ها احتمالا با نوشته های «پلینیِ بزرگ» (Pliny the Elder) در سال ۷۷ میلادی شروع شده و نسل به نسل منتقل شده اند.
در آزمایشی، یک تکه نخ را به این سرگین خشک شده بسته و یک موش را زیر آن پنهان کردند. وقتی فیل به سرگین نزدیک شد، نخ را کشیدند و موش آزاد شد. وقتی موش با فیل رو در رو شد، نتایج اعجاب آور بود، فیل عقب نشینی کرد و مسیرش را تغییر داد. در عین حال، این بدان معنا نیست که واکنش فیل با ترس برانگیخته شده باشد. چندین جزئیات، همچون نقاط کور فیل، بر واکنش های وی به حیوانات کوچک تر تأثیر می گذارد. براستی، بیشتر این واکنش ها اصلاً مبتنی بر ترس نیستند.
فیل ها خودآگاه هستند فیل ها با وجود جثه عظیم شان، به فضایی که اشغال می کنند بطورکامل آگاه هستند. این مورد در نحوه حرکت و صرفه جویی آنها در انرژی مشهود است. به همین دلیل، آنها نسبت به محیط پیرامون خود نیز آگاهی دارند. هنگام بیرون آمدن موش در آن آزمایش، فیل نشانه هایی از احتیاط را بروز داد. حرکات او نقطه مقابل ترس بود، آهسته، عمدی و با هدف.
فیل همین طور هیچ نشانه ای از نگرانی درباره ی خرطوم خود بروز نداد. او خرطومش را از مسیر دور نکرد و برای هشدار دادن به بقیه گله نیز صداهای غیرعادی درنیاورد. بنابراین، این مشاهدات نتیجه گیری را تقویت می کند که فیل ها نگران موش هایی که به مجاری تنفسی شان نفوذ کنند، نیستند. تعدادی از پژوهشگران باور دارند که فیل ها ممکنست برای ممانعت از لطمه تصادفی به حیوانات کوچک تر، از آنها دوری کنند. در عین حال، هیچ مدرکی وجود ندارد که این رفتار مختص موش ها باشد.
در مورد آن فیل آزمایشی، باید اظهار داشت که حرکات او احتمالا ناشی از تمایل به لطمه نرساندن به حیوان دیگری بوده است. فیل ها دید خیلی ضعیفی دارند که موجب می شود در حرکات خود خیلی محتاط باشند. این احتیاط همین طور ناشی از تاریخچه ای طولانی در دوری از حیوانات ساکن روی زمین مانند مارهاست. اگر فیل از موش دوری می کند، برای این است که ناخواسته روی آن پا نگذارد یا به سبب حرکات سریع و غیرقابل پیشبینی موش، محتاط عمل می کند.
فیل ها نگران خرطوم خود نیستند دلیل دیگر به جهت اینکه گیر کردن موش در خرطوم فیل نا ممکن است، به قدرت دمیدن آنها مربوط می شود. فیل می تواند به سادگی یک جونده کوچک و هر چیز دیگری را که در خرطومش گیر کرده، با یک فوت شدید به بیرون پرتاب کند. اگر موشی وارد خرطوم فیل شود، قدرت تنفس فیل به سرعت آنرا بیرون می راند. بنابراین، فیل ها دلیلی برای ترس از ورود موجودات کوچک به خرطومشان ندارند.
خرطوم آنها همین طور بعنوان یک عضو اضافی عمل می کند. این بدان معناست که فیل ها کنترل فوق العاده ای بر محل قرارگیری آن دارند و می توانند به سادگی آنرا از دسترس موش دور نگه دارند. در داخل خرطوم، فیل ها یک «اپی گلوت» (دریچه نای) گوشتی دارند. این بافت نرم، غشاهای بینی را از گرد و غبار و خاک محافظت کرده و اشیاء بزرگ تر را دور نگه می دارد. این دریچه همین طور از ورود غذا، آب و درنتیجه موش به ریه های فیل جلوگیری می کند.
درست مانند بینی انسان، اگر چیزی موجب تحریک خرطوم فیل شود، او با یک دم و بازدم شدید آنرا خارج می کند. این کار دقیقاً مانند عطسه عمل کرده و خرطوم را از هرگونه انسداد پاک می کند. بنابراین، دشمنی میان فیل و موش چیزی جز یک اثر تخیلی نیست.
منبع: a-z-animals
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب