با سفارش هوش مصنوعی دارو نخورید اخطار سازمان غذا و دارو
به گزارش دانشگاه فارسی، سخنگوی سازمان غذا و دارو با اشاره به گسترش استفاده از اینترنت و هوش مصنوعی برای دریافت اطلاعات سلامت، نسبت به تصمیم گیری دارویی بر مبنای پاسخ های غیرتخصصی این سامانه ها اخطار داد و تاکید کرد: هوش مصنوعی می تواند ابزار ارزشمندی برای دسترسی به اطلاعات و آموزش سلامت باشد، اما جایگزین پزشک و داروساز در تشخیص، تجویز، انتخاب، تغییر یا قطع دارو نیست.
به گزارش خبرآنلاین، دکتر محمد هاشمی، ضمن اشاره به گسترش پدیده «خوددرمانی دیجیتال» اظهار داشت: دسترسی گسترده مردم به اطلاعات پزشکی و دارویی، در کنار مزایای قابل توجه، یک خطر جدید هم به وجود آورده است؛ به شکلی که برخی افراد بعد از جست وجوی علایم بیماری در اینترنت یا دریافت پاسخ از سیستم های مبتنی بر هوش مصنوعی، بدون ارزیابی توسط پزشک یا داروساز مبادرت به مصرف، قطع، جایگزینی یا تغییر مقدار مصرف دارو می کنند.
ایسنا نوشت: وی ادامه داد: در عرصه دارو، صرفا دانستن نام یک بیماری یا مشاهده چند علامت برای انتخاب دارو کافی نیست. تصمیم دارویی باید برمبنای مجموعه ای از عوامل همچون تشخیص قطعی یا محتمل بیماری، سن و شرایط فیزیولوژیک بیمار، سابقه بیماریها، عملکرد کلیه و کبد، داروهای همزمان، حساسیت های دارویی، وضعیت حاملگی و شیردهی، نتایج آزمایش ها و در تعدادی موارد وزن و شرایط بالینی فرد صورت گیرد.
سخنگوی سازمان غذا و دارو اضافه کرد: حتی دارویی که برای یک بیمار کاملا مناسب می باشد، امکان دارد برای فرد دیگری به علت تداخل دارویی، منع مصرف، حساسیت یا شرایط خاص بالینی نامناسب و حتی خطرناک باشد. ازاین رو نمی توان یک پاسخ عمومی تولیدشده توسط هوش مصنوعی را معادل نسخه یا سفارش دارویی شخصی سازی شده تلقی نمود.
هاشمی ضمن اشاره به خطرات استفاده خودسرانه دارو اظهار داشت: شروع یا قطع خودسرانه برخی داروها می تواند نتایج جدی داشته باشد. برای مثال، مصرف نادرست آنتی بیوتیک ها علاوه بر افزایش احتمال بروز عوارض، می تواند به مصرف غیرضروری و تشدید مقاومت میکروبی منجر شود؛ همینطور قطع ناگهانی برخی داروها امکان دارد سبب عود بیماری یا بروز عوارض ناشی از قطع دارو شود.
وی اضافه کرد: در مورد داروهای با دامنه درمانی باریک، داروهای مؤثر بر سیستم عصبی، داروهای ضدانعقاد، داروهای هورمونی، داروهای مورد استفاده در بیماریهای مزمن و خیلی از داروهای تخصصی، انتخاب مقدار و نحوه مصرف باید باتوجه به وضعیت اختصاصی بیمار صورت گیرد و نمی توان آنرا صرفا برمبنای یک پاسخ اینترنتی یا هوش مصنوعی تعیین کرد.
مشاور رئیس سازمان غذا و دارو با تاکید بر لزوم توجه به «ایمنی دارویی» اشاره کرد: یکی از مهم ترین خطرات خوددرمانی دیجیتال، نادیده گرفتن تداخلات دارویی است. امکان دارد فرد هم زمان چند دارو، مکمل، فرآورده گیاهی یا حتی فرآورده های بدون نسخه مصرف کند، اما در زمان دریافت سفارش از یک سامانه عمومی، همه این اطلاعات در اختیار سامانه نباشد؛ درنتیجه احتمال عرضه سفارش ای که با داروهای مصرفی فرد تداخل دارد، وجود خواهد داشت.
هاشمی نقش داروساز را دراین میان بسیار مهم دانست و اظهار داشت: داروساز صرفا عرضه کننده دارو نیست، بلکه یکی از ارکان تیم سلامت و یکی از مهم ترین حلقه های پیش گیری از خطاهای دارویی است. بررسی داروهای همزمان، شناسایی تداخلات، توجه به نحوه صحیح مصرف، بررسی برخی مشکلات در رابطه با عوارض دارویی و آموزش بیمار همچون اقداماتی است که می تواند از خیلی از خطاهای قابل پیشگیری جلوگیری نماید.
وی تاکید کرد: هوش مصنوعی می تواند در عرصه دارو هم کاربردهای گسترده ای داشته باشد؛ از کمک به کشف و توسعه دارو و تحلیل داده های پژوهشی گرفته تا آموزش بیماران، پردازش اطلاعات و پشتیبانی از تصمیم گیری حرفه ای. با این وجود، «ابزار کمکی» بودن با «مرجع تصمیم گیری» بودن تفاوت اساسی دارد.
سخنگوی سازمان غذا و دارو ضمن اشاره به احتمال خطا در سیستم های هوش مصنوعی اظهار داشت: پاسخ های این سامانه ها امکان دارد به علت ناقص بودن اطلاعات ورودی، خطا در پردازش یا حتی عرضه اطلاعات نادرست، نیازمند بررسی و راستی آزمایی باشند. در عرصه سلامت، یک خطای اطلاعاتی می تواند از یک اشتباه ساده فراتر رفته و به مصرف نادرست دارو، تأخیر در مراجعه به پزشک یا وخامت بیماری منجر شود.
هاشمی اشاره کرد: مردم می توانند از اینترنت و هوش مصنوعی برای افزایش آگاهی، شناخت بهتر بیماری ها و داروها و آماده شدن برای گفت و گو با پزشک و داروساز استفاده کنند، اما نباید از آنها برای تشخیص قطعی بیماری یا تصمیم مستقل در رابطه با شروع، قطع، جایگزینی و تغییر دوز دارو استفاده گردد.
وی در انتها اظهار داشت: هدف از این هشدار، مخالفت با تکنولوژی های جدید نیست؛ بلکه تاکید بر استفاده مسئولانه از آنهاست. هوش مصنوعی می تواند به ارتقاء سواد سلامت کمک نماید، اما در عرصه دارو، تصمیم ایمن نیازمند اطلاعات کامل بیمار، ارزیابی تخصصی و قضاوت حرفه ای پزشک و داروساز است. فناوری باید در خدمت ایمنی بیمار قرار گیرد، نه این که جایگزین مسئولیت حرفه ای کادر درمان گردد. استفاده آگاهانه از تکنولوژی های جدید زمانی می تواند به ارتقاء سلامت جامعه کمک نماید که مرز میان «اطلاع رسانی» و «تصمیم گیری درمانی» به درستی رعایت شود.
حرف آخر اینکه در مورد داروهای با دامنه درمانی باریک، داروهای مؤثر بر سیستم عصبی، داروهای ضدانعقاد، داروهای هورمونی، داروهای مورد استفاده در بیماریهای مزمن و بسیاری از داروهای تخصصی، انتخاب مقدار و نحوه مصرف باید با عنایت به وضعیت اختصاصی بیمار صورت گیرد و نمی توان آن را صرفاً برمبنای یک پاسخ اینترنتی یا هوش مصنوعی تعیین کرد. امکان دارد فرد همزمان چند دارو، مکمل، فرآورده گیاهی یا حتی فرآورده های بدون نسخه مصرف کند، اما در زمان دریافت سفارش از یک سامانه عمومی، همه این اطلاعات در اختیار سامانه نباشد؛ درنتیجه احتمال عرضه سفارش ای که با داروهای مصرفی فرد تداخل دارد، وجود خواهد داشت. با این حال، ابزار کمکی بودن با مرجع تصمیم گیری بودن تفاوت اساسی دارد.
منبع: selftherapy.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب