بررسی علمی یک شایعه
دانشگاه فارسی: همزمان با افزایش بارندگیها در کشور، ادعایی در فضای مجازی مطرح شده که اختلال یا تخریب سیستم های راداری را عامل این تغییرات می داند؛ ادعایی که در مقابل آن، متخصصان با تکیه بر نقش فقط پایشی رادارها، این برداشت را بدون پشتوانه علمی می دانند.
به گزارش دانشگاه فارسی به نقل از خبر آنلاین، به نقل از ایسنا، همزمان با افزایش بارندگیها در تعدادی مناطق کشور، ادعاهایی در فضای مجازی مطرح شده که تخریب یا اختلال در سامانه های راداری را عامل این تغییرات می داند؛ ادعاهایی که گاه با این گزاره همراه می شود که «با از کار افتادن رادارها، مسیر بارندگیها باز شده است».
این در شرایطی است که برمبنای دانش هواشناسی، سامانه های راداری اساساً نقش «پایش و اندازه گیری» پدیده های جوی را بر عهده دارند و نه ایجاد یا پیشگیری از بارندگی. بعبارت دیگر، رادارها ابزار مشاهده اند، نه عامل شکل دهنده به ابرها یا بارش.
از طرفی، باآنکه فناوری هایی مانند بارورسازی ابرها در تعدادی کشورها مورد استفاده قرار می گیرد، اما اثرگذاری آنها محدود، وابسته به شرایط خاص جوی و فاقد توان تغییر گسترده در الگوهای بارشی در مقیاس منطقه ای است.
در مقابل، خیلی از متخصصان، تغییرات اخیر در الگوی بارندگی را در چهارچوب پدیده های کلان تری مانند تغییر اقلیم و جابه جایی رژیم های بارشی تحلیل می کنند؛ روندی که در سالیان اخیر در نقاط مختلف جهان هم مشاهده شده است.
در عین حال، نبود داده های شفاف و قابل دسترس در تعدادی حوزه ها، زمینه ایجاد و گسترش چنین گمانه زنی هایی را فراهم نموده است؛ گمانه زنی هایی که بدون پشتوانه علمی، بالاتر از آن که به روشن شدن حقیقت کمک کنند، بر ابهام ها می افزایند.
حمیدرضا وهم چشم، دانش آموخته دکتری و محقق پسادکتری دانشگاه شیراز در گفت و گو با ایسنا، در رابطه با تغییرات بارشی کشور اظهار نمود: سال جاری خوشبختانه میزان بارش ها قابل توجه بوده، اما در تحلیل این داده ها محدودیت هایی وجود دارد، چونکه دسترسی کامل به اطلاعات دقیق برای همه کشورها فراهم نیست.
وی ادامه داد: در سالیان اخیر تغییراتی در الگوی بارندگی مشاهده می شود؛ به صورتی که بارش ها در تعدادی فصول بصورت مقطعی و با شدت بالا رخ می دهد و در مواردی منجر به سیلاب شده که سال جاری این وضعیت تشدید شده است.
این پژوهشگر افزود: مهم ترین عامل این تغییرات، پدیده تغییر اقلیم در مقیاس جهانی است و این مساله مختص ایران نیست. براستی، رژیم بارشی تغییر کرده و سهم نزولات جوی در بازه های زمانی کوتاه تر و بصورت متمرکز دریافت می شود که همین مورد مدیریت منابع آب را با دشواری مواجه می کند.
وهم چشم با اشاره به برخی ادعاها در رابطه با نقش عوامل انسانی یا مداخلات خارجی در بارندگیها اظهار داشت: این گونه موضوعات نه به صورت کامل رد شده و نه تأیید می شود، چونکه اکنون داده های علمی و مستند قابل استنادی در این مورد منتشر نشده است.
وی ادامه داد: به عنوان نمونه، در جنگ آمریکا و ویتنام استفاده از برخی عوامل شیمیایی سال ها بعد بصورت رسمی منتشر گردید و در زمان وقوع، اطلاعات دقیقی در دسترس نبود؛ ازاین رو در تعدادی موارد، داده ها ممکنست با تأخیر در اختیار جامعه علمی قرار گیرد.
این محقق پسادکتری دانشگاه شیراز در ادامه اظهار داشت: در عین حال، تاکنون در سطح مراجع علمی جهانی، شواهدی که نشان دهنده مداخله مستقیم در الگوهای بارشی باشد، عرضه نشده و این مساله همچنان در حد فرضیه باقیمانده است.
وی با اشاره به نقش فناوری در مدیریت ابرها اظهار نمود: یکی از موضوعات قابل طرح، استفاده از تکنولوژی های جدید در بارورسازی ابرهاست. از آنجائیکه عمده سامانه های بارشی از سمت غرب وارد کشور می شوند، برخی کشورهای غربی با استفاده از فناوری های پیشرفته تر ممکنست بتوانند از این ابرها بهره برداری مؤثرتری داشته باشند.
وهم چشم اضافه کرد: این مساله را نمی توان لزوماً اقدام خصمانه تلقی نمود، بلکه می توان آنرا بعنوان استفاده بهینه تر از فناوری های موجود درنظر گرفت؛ چونکه این کشورها به علت دسترسی بیشتر به تکنولوژی های پیشرفته، توانایی بالاتری در مدیریت و بهره برداری از سامانه های بارشی دارند.
چشم وهم در جواب ادعاهایی بر اساس تاثیر صدمه به رادارها در افزایش بارندگی های اخیر اظهار نمود: دسترسی به چنین داده هایی برای عموم مردم امکانپذیر نیست و تا آن زمان که اسناد و اطلاعات مستندی در این مورد منتشر نشود، نمی توان در رابطه با آن اظهارنظر قطعی داشت.
وی ادامه داد: در حال حاضر، این گونه ادعاها صرفا در حد یک نظر یا فرضیه مطرح می شود و هیچ کس نمی تواند آنرا به صورت قطعی تأیید یا رد کند، چونکه دسترسی به داده های مرتبط وجود ندارد.
این پژوهشگر در جواب این پرسش که آیا سیگنال هایی مانند رادارها یا پارازیت ها می توانند بر میزان بارندگی اثرگذار باشند، اظهار داشت: داده ثبت شده و مستندی در این مورد در اختیار نداریم.
وهم چشم افزود: بعنوان مثال، در مبحث بارورسازی ابرها که حتی قبل از انقلاب هم در کشور انجام می شده، داده های دقیق و قابل اتکایی به صورت کامل ثبت نشده یا در اختیار عموم قرار نگرفته است و در چنین شرایطی که داده های تأییدشده وجود ندارد، امکان عرضه نظر قطعی هم فراهم نیست و این موارد صرفا در حد نظریه باقی می ماند.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا افزایش بارندگی های امسال ناشی از تغییر اقلیم است، اظهار نمود: برمبنای شواهد موجود، عامل اصلی این تغییرات را می توان به پدیده تغییر اقلیم و جابه جایی الگوهای فصلی نسبت داد.
این محقق پسادکتری دانشگاه شیراز اضافه کرد: باآنکه در سالهای گذشته هم بارندگی هایی روی داده، اما افزایش شدت و تمرکز بارندگیها در شرایط فعلی سبب شده است برخی گمانه زنی ها بسمت فرضیه هایی مانند دستکاری یا مداخلات خصمانه سوق پیدا کند.
وهم چشم افزود: مطالبی مانند دستکاری ابرها یا تغییرات اقلیمی در گذشته هم مطرح بوده و در تعدادی موارد اسناد آنها با تأخیر انتشار یافته است، اما اکنون داده علمی مشخص و قابل استنادی برای اظهارنظر قطعی در این مورد وجود ندارد.
این دانش آموخته دکتری و محقق پسادکتری دانشگاه شیراز، افزود: برمبنای نتایجی که تا حالا به دست آمده، تا آن زمان که اطلاعات و داده های دقیق منتشر نشود، امکان عرضه نظر قطعی وجود ندارد و خیلی از مسایل در این زمینه همچنان با عدم قطعیت هم راه است.
وهم چشم اظهار داشت: در شرایطی مانند جنگ، انواع آلودگی های محیط زیست می تواند ایجاد شود و این آلودگی ها بالقوه قادرند بر فرآیندهای محیطی همچون بارندگیها اثرگذار باشند، هرچند تعیین میزان و نوع این اثرگذاری نیازمند داده های دقیق و مطالعات گسترده است.
وی ادامه داد: بعنوان مثال نمی توان به صورت قطعی بیان کرد که حوادثی مانند آتشسوزی در انبارهای نفتی مستقیماً بر الگوهای بارندگی در ایران تاثیر می گذارد، همانطور که در مبحث تغییر اقلیم هم نمی توان نقش یک کشور را به تنهایی عامل این پدیده دانست.
این محقق پسادکتری دانشگاه شیراز افزود: آن چه مشخص است، این است که انتشار حجم بالایی از آلودگی ها و گازهای گلخانه ای در محیط زیست می تواند روند تغییر اقلیم را در مقیاس جهانی تشدید کند، نه صرفا در یک منطقه محدود.
وهم چشم خاطرنشان کرد: اثرات تغییر اقلیم هم در مناطق مختلف جهان بشکل های متفاوتی بروز می کند؛ بعنوان مثال، در ایران این پدیده می تواند بصورت تمرکز بارندگیها در بازه های زمانی کوتاه نمایان شود، در حالیکه در کشورهایی مانند کانادا، ذوب برف ها و افزایش سطح آب ها از نتایج آن بشمار می رود.
بطور خلاصه به گزارش دانشگاه فارسی به نقل از خبر آنلاین، به نقل از ایسنا، همزمان با افزایش بارندگیها در تعدادی مناطق کشور، ادعاهایی در فضای مجازی مطرح شده که تخریب یا اختلال در سامانه های راداری را عامل این تغییرات می داند؛ ادعاهایی که گاه با این گزاره همراه می شود که با از کار افتادن رادارها، مسیر بارندگیها باز شده است. وی افزود: در سالیان اخیر تغییراتی در الگوی بارش مشاهده می شود؛ به صورتی که بارندگیها در تعدادی فصول به طور مقطعی و با شدت بالا رخ می دهد و در مواردی منجر به سیلاب شده که امسال این وضعیت تشدید شده است. براستی، رژیم بارشی تغییر کرده و سهم نزولات جوی در بازه های زمانی کوتاه تر و به طور متمرکز دریافت می شود که همین مورد مدیریت منابع آب را با دشواری مواجه می کند.
منبع: unifarsi.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب